Exoplaneten

Dubbele doorbraak zoektocht exoplaneten
Garching(Duitsland), 21 april - ESO astronomen hebben een planeet ontdekt die maar twee aardmassa's weegt; de lichtste ooit. De nieuwe planeet draait rond de ster Gliese 581 en is al de vierde die rond deze ster ontdekt is. Gliese 581e weegt 1,9 aardmassa's en draait in ruim drie dagen rond de rode dwergster. Het is er te heet voor leven maar een andere planeet van dezelfde ster blijkt een temperatuur te hebben die geschikt is voor vloeibaar water. Van Gliese 581d, die twee jaar geleden al ontdekt is, is de baan nauwkeuriger gemeten en die blijkt nu binnen de zogenaamde 'bewoonbare zone' te liggen (zie schema hieronder). De waarnemingen zijn uitgevoerd met de 3,6 m telescoop van de Europese sterrenwacht in Chili (ESO).

Kepler telescoop gaat exoplaneten zoeken
Washington, 7 maart - een Delta II raket heeft vannacht de Kepler ruimtetelescoop gelanceerd. Deze is speciaal gebouwd voor het zoeken van exoplaneten zo klein als de aarde. Over twee maanden zal Kepler zijn waarnemingen beginnen. Het kan echter wel drie jaar duren voordat een planeet wordt ontdekt die echt op de aarde lijkt. Dat wil zeggen: een planeet die niet alleen even groot is maar ook op een afstand rond zijn ster draait waardoor er vloeibaar water op het oppervlak kan voorkomen. dit wordt de 'bewoonbare zone' genoemd. De Kepler heeft een spiegel met een opening van 0,95 meter. De Franse COROT ruimtetelescoop, die ruim twee jaar geleden werd gelanceerd, heeft een spiegel van 27 centimeter. COROT heeft pas zeven planeten ontdekt.

 

aantal ontdekte planeten:

854 (bij 673 sterren) 
(hierbij zijn de 700 door de Kepler-telescoop ontdekte
 planeten niet meegeteld) 

Exoplaneten encyclopedie

Meer over exoplaneten

Zoek zelf naar exoplaneten


De Kepler in de cleanroom. (foto NASA)

Hubble fotografeert planeet bij andere ster
13 november 2008 - De Hubble-telescoop heeft een directe foto gemaakt van een exoplaneet rond de ster Formalhaut. De planeet verraadde zijn aanwezigheid door zijn invloed op een stofschijf rond de ster. De planeet is drie keer zo zwaar als Jupiter en staat op 25 lichtjaar afstand van de aarde. De afstand tot zijn moederster is 17 miljard kilometer.
Planeten botsen op elkaar
Amsterdam, 24 september - Amerikaanse astronomen hebben ontdekt dat er recent twee planeten op elkaar zijn gebotst rond de dubbelster BD+20 307. De sterren staan op 300 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Aries. Ze zijn beide van hetzelfde type als de zon. Uit visuele- en Röntgenwaarnemingen is vastgesteld dat er extreem veel warm stof om de sterren draait. Dit moet het overblijfsel zijn van de botsing.


(foto STScI)

Drie super-aardes rond één ster ontdekt
Nantes, 16 juni 2008 - Astronomen van de Europese sterrenwacht in Chili (ESO) hebben drie super aardes  ontdekt rond de ster HD40307 op 42 lichtjaar afstand van de zon. De kleinste heeft een massa van 4,2 maal die van de aarde. De omlooptijden variëren van 10 tot 20 dagen.

Het team bestaat o.a. uit  Michel Mayor en Didier Queloz, de ontdekkers van de eerste exoplaneet in 1995. 
Foto rechts: een artistieke impressie van het nieuwe stelsel 
(foto ESO).

 
Astronomen ontdekken kleinste exoplaneet ooit
9 april 2008 - Spaanse astronomen hebben een planeet ontdekt die slechts anderhaalf maal zo groot is als de aarde. De planeet met de naam GJ 436c draait rond een rode dwergster op dertig lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Leeuw. De planeet is ontdekt door verstoringen in de baan van een andere planeet die rond dezelfde ster draait. GJ 436c is vijf maal zo zwaar als de aarde en draait in vijf dagen om zijn ster.
Hubble vindt aardgas op exoplaneet
20 maart 2008 - De Hubble-telescoop heeft methaan (aardgas) ontdekt in de atmosfeer van een exoplaneet. Deze eerste vondst van een organisch molekuul op een exoplaneet is een doorbraak in het zoeken naar leven buiten het zonnestelsel. Maar de planeet HD 189733b is met een temperatuur van 927 graden veel te heet om leven te kunnen herbergen. 
Astronomen ontdekken piepjonge exoplaneet
3 januari 2008 - Duitse astronomen hebben een planeet ontdekt rond een ster die pas 10 miljoen jaar oud is. De planeet draait rond de ster TW Hydrae en is nog omgeven door de stofschijf waaruit hij is ontstaan. De planeet is tien keer zo zwaar als Jupiter en draait in 3,5 dagen rond zijn moederster.
Leidse studenten vinden exoplaneet
6 november 2007 - Drie studenten sterrenkunde van de Leidse universiteit hebben een exoplaneet ontdekt. De planeet OGLE2-TR-L9, is even groot als Jupiter en draait in 2,5 dag om een zonachtige ster. De ster staat op zo'n 1500 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Kiel. De temperatuur op de planeet is meer dan 1000 graden. De drie studenten ontdekten de planeet in een nog niet onderzocht gegevensbestand door fluctuaties in de helderheid van de ster, de zogenaamde transitmethode.
Op de foto de drie studenten Meta de Hoon, Remco van der Burg en Francis Vuijsje.

Planetenstelsel rond 'onmogelijke' ster ontdekt
23 mei 2007 - Astronomen van de universiteit van Texas hebben twee planeten ontdekt rond de ster HD 155358. Deze heeft een laag 'metaalgehalte' (elementen zwaarder dan helium) waardoor het onmogelijk zou zijn om planeten te doen ontstaan. De ontdekking kan dan ook leiden tot het herzien van de theorie over het ontstaan van planeten.
Exoplaneet met heet ijs ontdekt
16 mei 2007 - Zwitserse astronomen hebben een exoplaneet ontdekt met een temperatuur van 300oC waar door de hoge druk toch ijs voorkomt. De planeet is zo groot als Neptunus en draait rond de ster GJ 436 op dertig lichtjaar van de aarde. "Voor mij is dit het bewijs dat er veel planeten zijn met vloeibaar water", aldus astronoom Frederic Pont. Als de planeet verder van de ster had gestaan was het een oceaanplaneet geweest.

Hieronder: schema van de samenstelling van de planeet.

 
Klik op de foto voor vergroting

COROT ontdekt eerste exoplaneet
3 mei 2007 - De Europese COROT ruimtetelescoop heeft zijn eerste exoplaneet ontdekt, een reuzenplaneet die in anderhalve dag rond haar ster draait. De nauwkeurigheid van de meting is vele malen beter dan verwacht. Hierdoor zal COROT waarschijnlijk planeten zo klein als de Aarde kunnen ontdekken, wat niet voorzien was. De planeet 'COROT-Exo-1b' is 1,8 maal zo groot als Jupiter en 1,3 maal zo zwaar en draait rond een gele dwergster op 1500 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Eenhoorn. 
Aardachtige planeet met mogelijk water ontdekt
24 april 2007 - Astronomen hebben een rotsplaneet ontdekt waar de temperatuur tussen de nul en veertig graden ligt. Dat betekent dat er vloeibaar water kan zijn en dus de kans op leven groot is. De planeet draait in 13 dagen om de ster Gliese 581 in het sterrenbeeld weegschaal, op 20,5 lichtjaar van de Aarde. Twee jaar geleden werd al een planeet ter grootte van Neptunus bij deze ster ontdekt. De planeet is 1,5 maal zo groot als de Aarde. tegelijk is ook een derde planeet bij deze ster gevonden. De planeet met de aanduiding Gliese 581C is de middelste van de drie.

artistieke weergave van Gliese 581 met haar drie planeten.
>Klik op de foto voor vergroting< (Foto ESO)

Astronomen vinden water in atmosfeer exoplaneet
10 april 2007 - Astronoom Travis Barman van de Lowell sterrenwacht heeft waterdamp gedetecteerd in de dampkring van de planeet HD 209458 b. Deze baanbrekende ontdekking heeft hij gedaan door oude Hubble waarnemingen te combineren met nieuwe theoretische modellen.

Zo zou de zonsondergang vanaf een maan rond een planeet bij een dubbelster er uit kunnen zien. 
Klik op de foto voor vergroting
Planeten bij dubbelsterren zijn heel gewoon
30 maart 2007 - De Spitzer infraroodtelescoop van de NASA heeft ontdekt dat planeten bij dubbelsterren net zo vaak voorkomen als bij 'gewone'. Dit werd tot voor kort voor onmogelijk gehouden.


 

 

 

 

 

De Spitzer telescoop

Hubble maakt eerste analyse atmosfeer exoplaneet
1 februari 2007 - De Hubble telescoop heeft voor het eerst de structuur van de atmosfeer van een exoplaneet kunnen bepalen. De buitenste laag van de planeet HD 209458 b, een zogenaamde "hete Jupiter" blijkt uit waterstof te bestaan. De planeet staat zo dicht bij zijn ster dat de atmosfeer langzaam wordt weggeblazen. Al eerder ontdekte de Hubble zuurstof, koolstof en natrium in de atmosfeer. 
COROT begint speurtocht
9 februari 2007 - De Frans-Europese ruimtetelescoop COROT heeft zijn testfase beëindigd en is op 3 februari begonnen met het doen van waarnemingen.


Artisitieke weergave van 
de COROT telescoop
COROT ziet het licht
25 januari 2007 - De ruimtetelescoop COROT heeft zijn eerste foto gemaakt. De satelliet gaat de komende twee en een half jaar als eerste planeten opsporen bij andere sterren.
Telescoop voor exoplaneten gelanceerd
28 december 2006 - De Frans-Europese COROT satelliet is met succes gelanceerd door een Sojoez-2 raket. Deze ruimtetelescoop is de eerste die planeten gaat opsporen bij andere sterren en onderzoek gaat doen naar de inwendige structuur van sterren. Eind januari begint de COROT met metingen.
Zoek zelf mee naar exoplaneten!
20 oktober 2006 - Het SETI-instituut begint een project waarmee het mogelijk is om met je eigen PC mee te zoeken naar exoplaneten. Hiervoor is een screensaver ontwikkeld waarin het zoekprogramma zit. 
Kijk op www.planetquest.org
© 2005-2013 Bureau de Toekomst